O carballo, unha auténtica árbore influencer

Galicia, sen as súas fragas de carballos non sería Galicia.

O frescor destas árbores, a súa robustez e maxestosidade… Ademais de ser o fogar de moitísimos pequenos animais, zona de descanso de numerosas aves, ou incluso de simbiontes! Como os prezados líquenes.

Ademais, a sensación de estar debaixo destas árbores é unha sensación de paz e arroupamento que sen dúbida hai que vivir. Que sorte temos de poder gozar delas.

Pero máis aló da súa maxestosidade, teñen moita historia e simbolismo, como che contamos a continuación:

Unha árbore sagrada e “o imán das treboadas”

Para a cultura celta, tan profundamente enraizada nas raíces galegas, o carballo era unha entidade sagrada, o rei do bosque e o eixo do mundo. Debido á súa altura e forza, os celtas crían que era a árbore favorita dos deuses do trono e do raio. Curiosamente, a ciencia apoia parcialmente esta crenza popular: debido á altura á que conseguen alcanzar e ao seu profundo sistema radicular cunha alta carga de humidade, os carballos atraen frecuentemente raios, actuando naturalmente como para-raios nas brañas gallegas.

O que dicíamos era como non sentirnos protexidos por estes gardiáns do bosque?

​Nai dos bosques e refuxio de biodiversidade

Un só carballo adulto funciona como un ecosistema completo e autónomo. Poden vivir centos de anos e calcúlase que pode albergar a centos de especies diferentes de insectos, líquenes, aves e pequenos mamíferos. Unha auténtica mini cidade.

As súas follas, aciñas e a súa propia cortiza agrietada ofrecen alimento e refuxio, sendo o motor da biodiversidade nos bosques atlánticos galegos (as coñecidas como fragas).

Ademais, as súas fermosas aciñas pódense transformar en fermosas xoias 😉

​Récords de altura

Os carballos galegos, grazas ao clima húmido e atlántico, favorecen exemplares de dimensións excepcionais. Un exemplo claro é A Carballa da Rocha (en Riotorto, Lugo), famosa por ser considerada un dos carballos máis altos de España, alcanzando alturas que desafían a gravidade e troncos que obrigan a varios adultos a xuntarse das mans para poder abrazalos.

Algunha vez intentaches abrazar un carballo de cen anos? Por moito que te estires, a sensación de sentirte pequeno é inevitable.

​Aliado ancestral do viño e os barcos

A madeira do carballo galego é densa, extremadamente dura e moi resistente á putrefacción (incluso en condicións moi adversas). Por esta razón, tradicionalmente foi a madeira preferida para a construción naval nos estaleiros galegos durante séculos, ademais de ser a materia prima indispensable para fabricar as barricas nas que envellecen os mellores viños e licores desta zona da Península Ibérica.

O cortalumes natural

Estase investigando e comprobando cada vez máis a importancia das árbores autóctonas como o carballo, como cortalumes natural.

As fragas ou masas de carballos conseguen reter unha gran cantidade de humidade, compiten polo solo con outras especies invasoras, o que é beneficioso para combater o avance dos incendios. Ademais, protéxenos contra o vento, evitando tamén desta maneira a propagación rápida do lume. http://¿Pueden los robles ser un cortafuegos natural? – Xardín Botánico de Santa Bárbara

No caso de que un incendio os afecte lixeiramente, teñen unha gran capacidade para rebrotar, xa que a súa cortiza é tan grosa que protexe o interior da árbore.

A única “pega” é que tardan en medrar, pero sen dúbida, paga a pena esperar e darlles o tempo que merecen.

Necesitas máis razóns para admirar a estas maxestuosas árbores?

Seguro que me deixei moitas curiosidades e características, pero só con estas xa é suficiente para conservalos e valoralos como se merecen.

Por suposto, acorde a esta admiración, todas as xoias de carballo, recóllense de xeito sostible: as follas veñen de ramas rotas ou que van podarse, e no caso das aciñas, agardamos a outubro a que comecen a caer e só quitamos a tapa, deixando a parte que brota no bosque para que poida continuar creando e xerando un bosque máis profundo.